cognitieve ontwikkeling
De cognitieve ontwikkeling bij een kind met kenmerken van hoogbegaafdheid loopt anders dan bij gemiddelde kinderen.
Snelle informatieverwerking: Hoogbegaafde kinderen hebben weinig herhaling nodig om leerstof te begrijpen.
Complexe denkwijze: Ze denken dieper en complexer na, waardoor simpele opdrachten soms juist moeilijk worden gevonden.
Origineel probleemoplossend vermogen: Ze vinden creatieve oplossingen voor problemen.
Sterke geheugen en taal: Ze hebben vaak een grote woordenschat en een uitstekend geheugen.
Vroegtijdige ontwikkeling: Veel hoogbegaafde kinderen praten vroeg, zijn ondernemend en hebben al op jonge leeftijd een grote interesse in diverse onderwerpen.
(vrij naar EJ Van Houten-van den Bosch, et. al., 2010 - Springer).
Dat betekent dat kinderen ook op school zich cognitief anders zullen ontwikkelen, en er zullen daarin dus aanpassingen moeten worden gemaakt.
Hieronder een aantal mogelijkheden die hiervoor gebruikt kunnen worden .
basiswerk compacten
Compacten is het indikken van de basisstof. Streep weg wat herhaling is, alleen de cruciale instructie wordt gegeven en de verwerking is minimaal, maar wel zodanig dat gekeken kan worden of het onderdeel beheerst wordt. Werken vanuit vooruittoetsing is hierbij belangrijk. Maak vanuit de vooruittoetsing een overzicht van wat wel en niet beheerst wordt, en kijk vanuit de basisstof hierbij nog aansluit. Hierop wordt korte instructie gegeven, dat kan zijn dezelfde instructie als de groep, maar korter erbij zitten.
verrijking
verrijking bestaat uit 2 onderdelen
* verdiepen: geeft een verdieping aan op de basisstof, het is moeilijker en uitdagender.
* verbreden: is een vak dat los staat van de basisstof, dat kan gerelateerd zijn aan de interesse van het kind, een totaal ander vak bv Spaans, of een extra vak naast de basisvakken bv wiskunde.
criteria voor verrijkingswerk:
Het gaat om geïntegreerde en moeilijkere inhoud, processen en producten.
Het bevat open opdrachten.
Het lokt interactie uit.
Het gaat om brede vakoverstijgende thema’s die meerwaarde bieden ten opzichte van reguliere leerstof.
Het stimuleert effectief, onafhankelijk en zelfstandig leren.
Het bied zowel een compact, geïndividualiseerd en gedifferentieerd curriculum als eenzelfde instructie.
Het stimuleert een onderzoekende houding.
Het doet een beroep op het ontwikkelen van creatieve oplossingsvaardigheden en creativiteit.
Het integreert professionele vaardigheden en gereedschappen bij het ontwikkelen van producten.
Het doet een beroep op metacognitieve vaardigheden en lokt een reflectieve houding uit.
versnellen
In de onderstaande video wordt goed uitgelegd wat de gevolgen kunnen zijn van versnellen. Het is een lezing van Lianne Hoogeveen (2017)
lezing versnellen